انتخاب نیروی مناسب همیشه با پیدا کردن چند رزومه خوب تمام نمیشود. ممکن است یک متقاضی از نظر تحصیلات و سابقه کاری شرایط قابل قبولی داشته باشد، اما پرسش اصلی سازمان هنوز بدون پاسخ باقی بماند:
آیا این فرد از نظر ویژگیهای شخصیتی، رفتاری، استعدادها و شایستگیهای موردنیاز واقعاً با این شغل و محیط سازمان تناسب دارد؟
بخش مهمی از مسئله جذب و استخدام دقیقاً از همین نقطه آغاز میشود.
سامانه بهینو با رویکرد کانون ارزیابی و توسعه طراحی شده است تا سازمان بتواند علاوه بر اطلاعات معمول متقاضی، دادههای حاصل از ارزیابیهای شخصیتی، رفتاری، استعدادی و شایستگیهای شغلی را نیز وارد فرایند تصمیمگیری کند.
بنابراین اگر بخواهیم نقش بهینو را در یک جمله بیان کنیم:
بهینو به سازمان کمک میکند متقاضیان استخدام را ارزیابی، مقایسه و رتبهبندی کند و میزان تناسب آنها با شغل موردنظر را با اطلاعات ساختاریافتهتری بررسی کند.
اما این فرایند دقیقاً چگونه انجام میشود؟ خروجی سامانه چیست و یک سازمان پیش از خرید چگونه میتواند آن را بررسی کند؟
مسئله اصلی در جذب و استخدام فقط پیدا کردن رزومه نیست
در بسیاری از فرایندهای استخدام، غربال اولیه بر اساس اطلاعاتی مانند تحصیلات، سوابق کاری، مهارتهای تخصصی و مصاحبه انجام میشود.
این اطلاعات ضروری هستند، اما لزوماً همه آنچه برای پیشبینی تناسب یک فرد با شغل نیاز داریم در رزومه دیده نمیشود.
برای مثال فرض کنید یک سازمان برای سمت سرپرست فروش دو متقاضی دارد.
هر دو نفر:
- سابقه کاری مرتبط دارند؛
- تحصیلات مناسبی دارند؛
- در مصاحبه اولیه عملکرد قابل قبولی داشتهاند؛
- از دانش تخصصی لازم برخوردارند.
اما مدیر منابع انسانی همچنان باید بداند:
کدام فرد از نظر ویژگیهای رفتاری با نقش سرپرستی تناسب بیشتری دارد؟
تواناییهای بالقوه هر فرد چیست؟
ویژگیهای شخصیتی آنها تا چه اندازه با الزامات شغل سازگار است؟
در میان چند متقاضی، کدام گزینه تطابق بیشتری با موقعیت شغلی موردنظر دارد؟
اینجاست که ارزیابی ساختاریافته متقاضی میتواند در کنار رزومه و مصاحبه، اطلاعات بیشتری در اختیار تصمیمگیرندگان قرار دهد.
بهینو دقیقاً کجای فرایند جذب و استخدام قرار میگیرد؟
براساس ساختار معرفیشده برای سامانه بهینو، یکی از مهمترین کاربردهای آن کانون ارزیابی جذب و استخدام است؛ یعنی ارزیابی شایستگیهای رفتاری و استعدادی کارجویان و بررسی میزان تطابق شغل و شاغل.
در نتیجه، برجستهترین نقش بهینو در فرایند استخدام را میتوان در چند مرحله خلاصه کرد:
تعریف الزامات شغل → ارزیابی متقاضی → تشکیل پروفایل → بررسی تطابق با شغل → مقایسه و رتبهبندی → استفاده از گزارش در تصمیم استخدام
به بیان سادهتر، بهینو قرار نیست فقط بگوید یک فرد چه نمرهای در یک آزمون گرفته است؛ هدف این است که دادههای ارزیابی در ارتباط با شغل موردنظر سازمان قابل تحلیل شوند.
مرحله اول؛ شغل باید شناخته شود
قبل از اینکه درباره مناسب یا نامناسب بودن یک فرد تصمیم بگیریم، باید بدانیم برای آن شغل به دنبال چه ویژگیهایی هستیم.
یکی از پایههای معرفیشده برای بهینو، تحلیل شغل و تعریف شایستگیهای موردنیاز مشاغل است.
در فرایند راهاندازی سامانه برای سازمان نیز چارت سازمانی بررسی شده و شایستگیهای مشاغل در سامانه تعریف و تخصیص داده میشوند.
این موضوع اهمیت زیادی دارد.
زیرا پرسش درست در استخدام این نیست که:
«آیا این متقاضی فرد توانمندی است؟»
بلکه باید پرسید:
«آیا این متقاضی برای این شغل مشخص و در این سطح سازمانی، گزینه متناسبی است؟»
ممکن است فردی ظرفیتها و استعدادهای مطلوبی داشته باشد، اما تناسب او برای دو موقعیت شغلی متفاوت یکسان نباشد.
مرحله دوم؛ متقاضی ارزیابی میشود
در سامانه بهینو از ابزارهای ارزیابی برای شناخت بهتر ویژگیهای افراد استفاده میشود.
براساس اطلاعات رسمی سامانه، این ارزیابیها حوزههایی مانند ویژگیهای شخصیتی، رفتاری، استعدادها و برخی دانشها و قابلیتهای مرتبط با محیط سازمان را پوشش میدهند.
در بخش آموزش رسمی بهینو نیز کاربرد کانون ارزیابی جذب و استخدام بهصورت «ارزیابی شایستگیهای رفتاری و استعدادی کارجویان و میزان تطابق شغل و شاغل» معرفی شده است.
بنابراین آزمون در این فرایند یک هدف مستقل نیست؛ بلکه یکی از منابع اطلاعاتی برای شناخت متقاضی و تصمیمگیری درباره تناسب او با شغل است.
مرحله سوم؛ پروفایل متقاضی فقط یک رزومه نیست
یکی از تفاوتهایی که در معرفی رسمی بهینو روی آن تأکید شده، امکان جستوجوی افراد بر اساس پروفایل تطابق شغل و شاغل است، نه صرفاً رزومه.
یعنی سازمان علاوه بر سابقه و اطلاعات معمول فرد میتواند دادههای حاصل از ارزیابی او را نیز در اختیار داشته باشد.
این اطلاعات میتوانند در بانک متقاضیان ثبت شوند تا سازمان برای نیازهای استخدامی فعلی و حتی بررسیهای بعدی، صرفاً به مجموعهای از فایلهای رزومه متکی نباشد.
در این حالت بانک متقاضیان از یک آرشیو رزومه، به مجموعهای از اطلاعات قابل مقایسه درباره افراد نزدیک میشود.
مرحله چهارم؛ میزان تطابق فرد با شغل بررسی میشود
یکی از خروجیهای مهم سامانه، بررسی تطابق شغل و شاغل است.
فرض کنید برای یک موقعیت شغلی پنج متقاضی وارد فرایند شدهاند.
هدف فقط این نیست که ببینیم کدام فرد بالاترین نمره کلی را کسب کرده است؛ بلکه باید بررسی شود ویژگیها و شایستگیهای هر فرد تا چه اندازه با الزامات همان موقعیت شغلی همخوانی دارد.
به همین دلیل بهینو امکان گزارشگیری از یک فرد روی مشاغل مختلف سازمان را نیز مطرح کرده است.
این قابلیت میتواند یک نکته مهم دیگر را آشکار کند:
فردی که برای شغل A انتخاب اول نیست، ممکن است برای شغل B سازمان تناسب بیشتری داشته باشد.
بنابراین نتیجه ارزیابی لزوماً به دو برچسب ساده «قبول» و «رد» محدود نمیشود.
مرحله پنجم؛ متقاضیان با یکدیگر مقایسه و رتبهبندی میشوند
وقتی تعداد متقاضیان زیاد میشود، بررسی جداگانه گزارش هر فرد برای واحد منابع انسانی کافی نیست.
سازمان باید بتواند پاسخ دهد:
از میان این افراد چه کسانی با شغل موردنظر تطابق بیشتری دارند؟
در معرفی رسمی بهینو، امکان رتبهبندی ارزیابیشوندگان بر اساس نتایج کانون و نمره تطابق شغل و شاغل یکی از قابلیتهای سامانه معرفی شده است.
بنابراین مدیر منابع انسانی میتواند به جای بررسی پراکنده اطلاعات، از گزارشها و رتبهبندی سامانه بهعنوان یکی از ورودیهای تصمیمگیری استفاده کند.
البته تصمیم نهایی استخدام همچنان باید با درنظرگرفتن مجموعه اطلاعات موجود از جمله تخصص، تجربه، مصاحبه، شرایط سازمان و سایر ارزیابیهای مرتبط انجام شود.
خروجی نرم افزار جذب و استخدام بهینو چیست؟
یکی از اشتباهات رایج درباره نرمافزارهای ارزیابی این است که تصور کنیم خروجی آنها فقط یک «نمره تست» است.
در بهینو، هدف از جمعآوری اطلاعات این است که بتوان از آنها برای تصمیمهای منابع انسانی استفاده کرد.
از مهمترین خروجیهایی که براساس امکانات معرفیشده برای سامانه میتوان در اختیار داشت، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- پروفایل ارزیابی فرد؛
- اطلاعات مربوط به ویژگیهای شخصیتی، رفتاری و استعدادی؛
- بررسی شایستگیهای مرتبط با شغل؛
- گزارش میزان تطابق فرد با مشاغل مختلف؛
- مقایسه متقاضیان استخدام؛
- رتبهبندی ارزیابیشوندگان؛
- بانک اطلاعاتی متقاضیان ارزیابیشده؛
- اطلاعات قابل استفاده برای تصمیمگیری درباره جذب و بهکارگماری؛
- شاخصهای رفتاری قابل استفاده در ارزیابی دوره آزمایشی.
در نتیجه، خروجی مطلوب سامانه باید بتواند به یک سؤال عملی واحد منابع انسانی پاسخ دهد:
«با توجه به شغل موردنظر و اطلاعاتی که از متقاضی در اختیار داریم، این فرد چه میزان تناسب دارد و در مقایسه با سایر گزینهها در چه وضعیتی قرار میگیرد؟»
آیا کار بهینو با استخدام فرد تمام میشود؟
خیر. یکی از نکات قابل توجه در ساختار بهینو، ادامه یافتن نگاه ارزیابی بعد از ورود فرد به سازمان است.
در صفحه رسمی سامانه به استخراج شاخصهای ارزیابی رفتاری برای دوره استخدام آزمایشی اشاره شده است.
اهمیت این موضوع در آن است که استخدام با امضای قرارداد پایان پیدا نمیکند.
سه ماه نخست همکاری میتواند فرصتی برای بررسی این موضوع باشد که آیا پیشبینیها و اطلاعات حاصل از فرایند ارزیابی در محیط واقعی کار نیز مشاهده میشوند یا خیر.
در چنین رویکردی، مدیر یا منتور فرد میتواند از ابتدا بداند چه رفتارها و شاخصهایی نیازمند توجه بیشتری هستند.
به همین دلیل، فرایند را میتوان به شکل زیر دید:
ارزیابی پیش از استخدام → انتخاب → ورود به سازمان → دوره آزمایشی → بررسی رفتار و تناسب در محیط واقعی
این نگاه، استخدام را از یک تصمیم لحظهای به یک فرایند تبدیل میکند.
نقش کانون ارزیابی در بهینو چیست؟
بهینو با رویکرد کانون ارزیابی و توسعه طراحی شده است.
در مدل معرفیشده توسط گروه بهین مشاوران، کانون ارزیابی تنها به یک آزمون روانشناختی محدود نمیشود و میتواند از چند منبع اطلاعاتی برای شناخت افراد استفاده کند.
در معرفی رسمی مدل بهین، چهار ابزار اصلی شامل آزمون، مصاحبه، مشاهده و منتورینگ مطرح شدهاند.
مزیت این نگاه آن است که سازمان تلاش نمیکند صرفاً از یک داده یا یک برداشت برای تصمیمگیری درباره انسان استفاده کند.
برای مثال:
رزومه اطلاعاتی درباره گذشته حرفهای فرد میدهد.
مصاحبه امکان شناخت مستقیمتری ایجاد میکند.
آزمونها بخشی از ویژگیهای فرد را اندازهگیری میکنند.
مشاهده رفتار اطلاعات دیگری درباره نحوه عملکرد ارائه میدهد.
دوره آزمایشی نیز فرصتی برای مشاهده فرد در محیط واقعی کار است.
سامانه در این میان وظیفه دارد بخشی از این اطلاعات را ساختاریافتهتر و قابل مدیریت کند تا فرایند ارزیابی و تصمیمگیری برای سازمان سادهتر شود.
تفاوت «ارزیابی برای استخدام» با «خودارزیابی» در بهینو چیست؟
بهینو فقط برای سازمانها طراحی نشده و در سایت، بخش خودارزیابی فردی نیز معرفی شده است.
اما این دو کاربرد را نباید با یکدیگر اشتباه گرفت.
در خودارزیابی، فرد میتواند برای شناخت بهتر استعدادها، ویژگیهای شخصیتی و مسیر توسعه فردی و شغلی خود از سامانه استفاده کند.
در کاربرد سازمانی جذب و استخدام، مسئله متفاوت است:
سازمان دارای یک یا چند شغل با الزامات مشخص است و میخواهد متقاضیان را با توجه به این الزامات ارزیابی و مقایسه کند.
بنابراین در کاربرد استخدامی، «تناسب فرد با شغل» اهمیت محوری پیدا میکند.
بانک متقاضیان بهینو چه کمکی به استخدام میکند؟
فرض کنید سازمان در یک فراخوان ۱۰۰ متقاضی را بررسی کرده و در نهایت تنها پنج نفر را استخدام کرده است.
این به معنای بیارزش بودن ۹۵ نفر دیگر نیست.
ممکن است برخی از آن افراد:
- برای موقعیت فعلی مناسب نبوده باشند؛
- برای واحد دیگری تناسب بیشتری داشته باشند؛
- در آینده برای فرصت شغلی دیگری موردنیاز سازمان قرار گیرند.
سامانه بهینو امکان ثبت و نگهداری متقاضیان و جستوجو در بانک اطلاعاتی افراد ارزیابیشده را مطرح کرده است.
در نتیجه، اطلاعات حاصل از فرایند جذب میتواند برای نیازهای بعدی سازمان نیز قابل استفاده باشد.
این نگاه، هزینهای را که سازمان برای ارزیابی افراد صرف کرده است به یک دارایی اطلاعاتی قابل استفاده مجدد نزدیک میکند.
یک مثال ساده از کاربرد بهینو در استخدام
فرض کنیم یک شرکت تولیدی قصد استخدام «سرپرست برنامهریزی تولید» را دارد.
۳۰ رزومه دریافت میشود.
پس از غربال اولیه، ۸ نفر برای مرحله ارزیابی انتخاب میشوند.
سازمان ابتدا شایستگیها و ویژگیهای موردنیاز شغل را مشخص میکند. سپس متقاضیان منتخب در فرایند ارزیابی قرار میگیرند.
بعد از تکمیل ارزیابی، برای هر فرد اطلاعاتی درباره ویژگیهای سنجیدهشده و میزان تطابق با شغل در دسترس قرار میگیرد.
سپس ۸ متقاضی میتوانند با توجه به شاخصهای تعیینشده با یکدیگر مقایسه شوند.
ممکن است نتیجه نشان دهد:
متقاضی اول از نظر سابقه کاری قوی است اما در برخی ویژگیهای موردنیاز شغل تطابق کمتری دارد.
متقاضی دوم سابقه کمتری دارد اما در شایستگیهای کلیدی شغل وضعیت مناسبتری نشان میدهد.
متقاضی سوم برای این موقعیت انتخاب نمیشود، اما پروفایل او با شغل دیگری در سازمان تناسب بیشتری دارد.
در چنین شرایطی بهینو «بهجای مدیر استخدام نمیکند»؛ بلکه اطلاعات بیشتری برای یک تصمیم آگاهانهتر در اختیار مدیر قرار میدهد.
این تفاوت مهمی است.
بهینو برای چه سازمانهایی قابل استفاده است؟
کاربرد سازمانی بهینو محدود به یک اندازه یا صنعت خاص نشده است و کسبوکارهای کوچک، متوسط و بزرگ، مجموعههای تولیدی، خدماتی و بازرگانی، هلدینگها، شرکتهای خانوادگی و استارتاپها در گروه مخاطبان آن معرفی شدهاند.
در عمل، ارزش سامانه زمانی بیشتر قابل مشاهده است که سازمان با مسائلی مانند این موارد روبهرو باشد:
- تعداد قابل توجه متقاضی برای موقعیتهای شغلی؛
- دشواری مقایسه متقاضیان؛
- استخدامهای ناموفق یا خروج زودهنگام کارکنان؛
- نیاز به تعریف شایستگی برای مشاغل؛
- نیاز به بانک اطلاعاتی افراد ارزیابیشده؛
- نیاز به استفاده از ارزیابی در دوره آزمایشی؛
- تمایل به اتصال استخدام به مدیریت استعداد و توسعه کارکنان.
قبل از خرید بهینو چطور میتوانم آن را بررسی کنم؟
۱. مشاهده نمونه گزارش بهینو
در صفحه سامانه امکان دریافت نمونه گزارش وجود دارد.
بررسی نمونه گزارش به شما کمک میکند ببینید اطلاعات حاصل از ارزیابی چگونه نمایش داده میشوند و آیا این نوع خروجی پاسخگوی نیاز تصمیمگیری منابع انسانی سازمان شما هست یا خیر.
۲. مشاهده آموزش نرم افزار بهینو
برای سامانه یک بخش آموزشی مجزا در سایت قرار گرفته است.
در این بخش ویدئوهایی درباره معرفی سامانه، تعریف کاربر، اختصاص ارزیابی، دریافت گزارش و تحلیل گزارش بهینو ارائه شده است.
مشاهده این آموزشها قبل از خرید میتواند تصویر روشنتری از نحوه کار سامانه ایجاد کند.
۳. دریافت مشاوره
سازمان میتواند قبل از تهیه سامانه، درباره شرایط خود، مشاغل موردنظر، تعداد ارزیابیشوندگان و نحوه اجرای کانون ارزیابی با کارشناسان بهین مشاوران گفتوگو کند.
این مرحله بهخصوص زمانی مهم است که سازمان هنوز مدل شایستگی یا فرایند مشخصی برای ارزیابی متقاضیان خود طراحی نکرده باشد.
فرایند تهیه و راهاندازی سامانه بهینو چگونه است؟
براساس فرایندی که در صفحه رسمی بهینو معرفی شده، مسیر تهیه سامانه برای سازمان شامل چند مرحله است.
در ابتدا سازمان برای دریافت مشاوره و انتخاب راهکار مناسب اقدام میکند و پکیج اکانت ارزیابی متناسب با نیاز خود را انتخاب میکند.
در مرحله بعد، چارت سازمانی بررسی شده و تعریف و تخصیص شایستگیهای مشاغل سازمان در سامانه توسط کارشناسان بهین انجام میشود.
پس از آمادهسازی، سامانه تحویل داده شده و پکیج آموزشی در اختیار ادمین سازمان قرار میگیرد.
در صورت نیاز کارفرما، امکان استفاده از خدمات تکمیلی مانند کارگاه طراحی سیستم جذب و استخدام با رویکرد کانون ارزیابی، تربیت ارزیاب مصاحبه و تربیت منتور دوره آزمایشی نیز در سایت معرفی شده است.
بنابراین تهیه بهینو صرفاً خرید یک نام کاربری و رمز عبور نیست؛ بخشی از فرایند به آمادهسازی ساختار ارزیابی متناسب با مشاغل سازمان مربوط میشود.
قبل از انتخاب نرم افزار جذب و استخدام چه سؤالهایی بپرسیم؟
اگر بهعنوان مدیر منابع انسانی در حال بررسی بهینو یا هر راهکار دیگری برای استخدام هستید، پیشنهاد میشود قبل از تصمیمگیری این سؤالها را مطرح کنید:
آیا برای مشاغل کلیدی سازمان، شایستگیهای مشخصی تعریف کردهایم؟
آیا فقط به مدیریت رزومه نیاز داریم یا مسئله اصلی ما ارزیابی و انتخاب فرد متناسب است؟
آیا میخواهیم نتایج ارزیابی متقاضیان در آینده نیز قابل استفاده باشند؟
آیا به مقایسه و رتبهبندی چند متقاضی نیاز داریم؟
آیا ارزیابی باید بعد از استخدام و در دوره آزمایشی ادامه پیدا کند؟
چه افرادی در سازمان باید به اطلاعات محرمانه متقاضیان دسترسی داشته باشند؟
آیا خروجی نرمافزار برای مدیر منابع انسانی و مدیران تصمیمگیر قابل فهم و قابل استفاده است؟
پاسخ به این سؤالات مشخص میکند بهینو قرار است کدام مسئله واقعی سازمان را حل کند.
آیا بهینو فقط یک نرم افزار آزمون استخدامی است؟
خیر؛ حداقل براساس ساختاری که برای سامانه معرفی شده، هدف بهینو گستردهتر از اجرای یک تست استخدامی است.
آزمونها یکی از اجزای سامانه هستند.
در کاربرد جذب و استخدام، ارزش اصلی زمانی ایجاد میشود که نتایج ارزیابی به شغل متصل شوند، میزان تطابق فرد بررسی شود، چند متقاضی با یکدیگر قابل مقایسه باشند و اطلاعات آنها برای تصمیمگیری مدیران قابل استفاده باشد.
به همین دلیل مفاهیمی مانند تحلیل شغل، شایستگی، تطابق شغل و شاغل، رتبهبندی متقاضیان، بانک استعداد و دوره آزمایشی در کنار آزمونها قرار گرفتهاند.
جمعبندی؛ بهینو قرار است کدام تصمیم استخدامی را سادهتر کند؟
اگر بخواهیم نقش بهینو در جذب و استخدام را بسیار ساده بیان کنیم، مسئله اصلی این است:
سازمان چند متقاضی دارد و میخواهد بداند کدامیک، با توجه به ویژگیها و شایستگیهای ارزیابیشده، تناسب بیشتری با شغل موردنظر دارد.
بهینو با رویکرد کانون ارزیابی تلاش میکند اطلاعات موردنیاز برای پاسخ به این سؤال را ساختاریافتهتر کند.
فرایند از شناخت شغل و تعریف شایستگیها آغاز میشود، با ارزیابی متقاضی ادامه پیدا میکند و به گزارش تطابق، مقایسه و رتبهبندی افراد میرسد. اطلاعات فرد میتواند در بانک متقاضیان باقی بماند و شاخصهای حاصل از ارزیابی نیز در دوره آزمایشی مورد استفاده قرار گیرند.
بنابراین برای سازمانی که فقط به دنبال جمعآوری رزومه نیست و میخواهد تناسب فرد و شغل را وارد تصمیم استخدام کند، بررسی سامانه بهینو میتواند بخشی از فرایند طراحی یا بهبود سیستم جذب و استخدام باشد.
برای آشنایی با قابلیتها، نمونه گزارش، آموزش سامانه و نحوه تهیه اکانت سازمانی، میتوانید صفحه نرم افزار جذب و استخدام بهینو را مشاهده کنید.





